UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO III PZP 6/22 z dnia 26 kwietnia 2023 r.
PUNKT 26 UCHWAŁY – CO SĄD NAJWYŻSZY STWIERDZIŁ O OKRESIE COVID-19
Sąd Najwyższy wprost wskazał, że pandemia COVID-19 została wykorzystana do daleko idącego ograniczania praw i wolności obywatelskich.
Kluczowy fragment uchwały:
„pandemia COVID-19 stała się dla władz na całym świecie okazją do skokowego i drastycznego ograniczenia podstawowych praw i wolności obywatelskich, wprowadzanych chaotycznie, bezmyślnie i często bezprawnie pod pozorem ochrony zdrowia i życia.”
Sąd Najwyższy wskazał, że ograniczano między innymi:
• wolność osobistą • wolność przemieszczania się • wolność zgromadzeń • wolność wykonywania działalności zawodowej • wolność prowadzenia działalności gospodarczej • prawo do edukacji • prawo do sądu • prawo do opieki zdrowotnej
Sąd Najwyższy podkreślił również, że:
• wiele ograniczeń wprowadzano chaotycznie • część rozwiązań miała charakter bezprawny • ograniczenia często uzasadniano wyłącznie „ochroną zdrowia” • niektóre działania władz nie miały wystarczającego uzasadnienia konstytucyjnego
W dalszej części uchwały Sąd Najwyższy wskazał również, że:
• nie wykazano konieczności wielu ograniczeń • brak było badań i statystyk uzasadniających część restrykcji • utrzymywano ograniczenia mimo wygaszania pandemii • rozwiązania były niespójne i arbitralne
Sąd Najwyższy uznał ostatecznie, że przepisy ograniczające kolegialność sądów naruszały konstytucyjne prawo obywatela do rzetelnego procesu sądowego.
CZY KTOŚ ZA TO ODPOWIEDZIAŁ?
Do dziś: • nie przeprowadzono pełnego rozliczenia politycznego ani konstytucyjnego działań władz z okresu COVID-19, • nie powstała komisja państwowa dokonująca całościowej oceny ograniczeń praw obywatelskich, • nie zapadły szerokie wyroki karne wobec osób odpowiedzialnych za tworzenie restrykcji, • wiele spraw było umarzanych lub kończyło się rozproszonymi wyrokami sądów administracyjnych i powszechnych.
Jednocześnie liczne sądy: • uchylały kary administracyjne, • podważały legalność części restrykcji, • wskazywały na brak odpowiednich podstaw ustawowych dla części ograniczeń.
Uchwała III PZP 6/22 pozostaje jednym z najmocniejszych oficjalnych dokumentów polskiego wymiaru sprawiedliwości krytykujących sposób ograniczania praw obywatelskich w okresie pandemii COVID-19.